Παιδικό όνειρο...Γιατί κάθε όνειρο αναζητά το άλλο του μισό

Ο Γιώργος Βαρσαμάκης γεννήθηκε στην Αθήνα. Είναι διπλωματούχος πιάνου από το Εθνικό Ωδείο με ανώτερες θεωρητικές σπουδές στη μουσική που ολοκληρώνονται με το πτυχίο της φούγκας.

Απόφοιτος του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου με σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου μουσικοπαιδαγωγικής από το Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας.

Έχει συνθέσει μουσική για θέατρο, παιδικές θεατρικές παραστάσεις, μικρού μήκους ταινίες και ντοκιμαντέρ. Έχει επίσης συνθέσει έργα για σόλο κιθάρα για κιθάρα και ορχήστρα εγχόρδων, για σόλο πιάνο, για κουαρτέτο εγχόρδων αλλά και για άλλου τύπου μουσικά σύνολα.

Δισκογραφία

Το 2004 κυκλοφορεί η πρώτη δισκογραφική δουλειά του με τίτλο «Βorn reborn». Πρόκειται για ένα ορχηστρικό έργο αφιερωμένο στον κύκλο της ζωής. Διακρίθηκε ανάμεσα στους 20 καλύτερους ελληνικούς δίσκους της χρονιάς σύμφωνα με το περιοδικό «Δίφωνο».

Το 2006 ολοκληρώνει το δεύτερο δισκογραφικό του έργο με τίτλο «10 Πτήσεις με Αερόστατο». Η επίσημη παρουσίαση του έργου πραγματοποιήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου στο πλαίσιο του «Διεθνούς Φεστιβάλ Πέτρας» στο Θέατρο Πέτρας.

Το 2009 κυκλοφορεί η δισκογραφική του δουλειά με τίτλο ¨Μυστικά Παραμύθια¨ .Η επίσημη παρουσίαση του έργου πραγματοποιήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου στη μουσική σκηνή «αυλαία»

Τον Ιανουάριο του 2012 κυκλοφορεί το δισκογραφικό του έργο με τίτλο ¨Λίγο πριν…λίγο μετά¨. Η επίσημη παρουσίαση του έργου έγινε την ίδια ημέρα της κυκλοφορίας του στο μουσείο Μπενάκη.

Τον Οκτώβριο του 2013 κυκλοφορεί δισκογραφικά η μουσική που συνέθεσε για το ντοκιμαντέρ των Φάνη Λογοθέτη και Σπύρου Ανδρεάδη «OST«. Η παρουσίαση του έγινε στον ΙΑΝΟ σε μια εκδήλωση όπου συμμετείχαν σημαντικοί συνθέτες της ελληνικής μουσικής σκηνής.

Το 2015 κυκλοφορεί η δισκογραφική του δουλειά με τίτλο «Aurora«. Πρόκειται για μια συλλογή έργων με επίκεντρο την κιθάρα περιλαμβάνοντας συνθέσεις για σόλο κιθάρα, ντουέτα κιθάρας καθώς και την σουίτα για κιθάρα και ορχήστρα εγχόρδων. To συγκεκριμένο έργο ερμηνεύτηκε από τον διακεκριμένο σολίστ Γιώργο Τοσικιάν. Η παρουσίαση του συγκεκριμένου έργου έγινε τον Μάρτιο στο Μουσείο Μπενάκη με επίσημο καλεσμένο και ομιλητή τον Νότη Μαυρουδη.

Μουσικά θέματα από τη δισκογραφία του και όχι μόνο ακούγονται σε τηλεοπτικά σήριαλ άλλα και σε άλλες τηλεοπτικές εκπομπές και έχουνε χρησιμοποιηθεί και ως σήματα ραδιοφωνικών εκπομπών.

To 2017 κυκλοφορεί η δισκογραφική δουλειά με τίτλο «Inside me». Πρόκειται για έντεκα καινούρια ορχηστρικά θέματα και ένα τραγούδι με στίχους και ερμηνεία της καταξιωμένης στιχουργού και ερμηνεύτριας Νατάσσα Μάρε Μουμτζίδου . Μουσικές που συνδέουν τον ήχο του πιάνου με τον ήχο των εγχόρδων και των πνευστών δημιουργώντας ένα ιδιαιτέρως λυρικό και ατμοσφαιρικό έργο. Με την συμμετοχή καταξιωμένων ελλήνων μουσικών-σολιστών το έργο «Inside me» είναι ένα ιδιαίτερο μελωδικό κράμα που κινείται σε ύφος λυρικό, κινηματογραφικό δημιουργώντας την αίσθηση μιας αλληλουχίας ανοιχτών τοπίων και μεστών συναισθημάτων που επιθυμεί να μας ταξιδέψει στα πιο εσωτερικά μας μονοπάτια.

Συναυλίες

Τον Ιούνιο του 2007 η ορχήστρα σύγχρονης μουσικής της ΕΡΤ σε διεύθυνση του Ανδρέα Πυλαρινού στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής γιορτής της μουσικής, παρουσίασε το έργο του για συμφωνική ορχήστρα «Ο χορός της πεταλούδας».

Τον Οκτώβριο του 2008 και πάλι από την ορχήστρα σύγχρονης μουσικής της ΕΡΤ σε διεύθυνση του Δημήτρη Μπουζάνη παρουσιάστηκαν πέντε έργα του για ορχήστρα. Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στο studio c της ελληνικής ραδιοφωνίας, σε απ ευθείας μετάδοση από το τρίτο πρόγραμμα.

Στις 16 Νοεμβρίου του 2012 πραγματοποιήθηκε συναυλία με έργα του στο στούντιο c της ελληνικής ραδιοφωνίας υπό το πλαίσιο των Μουσικών Συναντήσεων που διοργανώνει το Τρίτο Πρόγραμμα σε συνεργασία με τα Μουσικά Σύνολα της ΕΡΤ. Η συναυλία μεταδόθηκε ζωντανά από τις ραδιοφωνικές συχνότητές του τρίτου προγράμματος

Από το 2004 έως σήμερα, δίνει συναυλίες παρουσιάζοντας τα έργα του σε φεστιβάλ και χώρους πολιτισμού σε όλη την Ελλάδα.

Το 2012 εκδόθηκε από τις εκδόσεις Cambia το βιβλίο με τίτλο “Μουσικές ιστορίες για πιάνο” με έργα του για σόλο πιάνο

Από το 2000 έως σήμερα είναι στέλεχος και προϊστάμενος του μουσικού τμήματος του Ε.Μ.Π.

Έγραψαν γι αυτόν

Ένας ευφρόσυνος δίσκος, με βαθιά ατμόσφαιρα και αισθητική παιδεία, είναι τα « Μυστικά Παραμύθια του συνθέτη Γιώργου Βαρσαμάκη. Αυτό που με εντυπωσίασε είναι η ενορχήστρωση εγχόρδων, πνευστών και κρουστών, που ακούγονται σαν αγγελική μουσική, χωρίς να χάνουν την αυτονομία τους.

Νίκος ΒατόπουλοςΚαθημερινή 05/02/2010

…εξαιρετικός πιανίστας, με μελωδική φαντασία, ρυθμικό πλούτο και ενορχηστρωτική ευαισθησία και δεξιοσύνη.

Βασίλης ΑγγελικόπουλοςΚαθημερινή 07/01/2007

…η μουσική ως βάλσαμο εξαγνισμού και ελιξίριο αποσυμφόρησης, αυτό το χαρακτήρα έχει η μαγική χώρα που έπλασε για όλους μας ένας πεπαιδευμένος συνθέτης νέας .. εσοδείας, μελωδός ως τα κόκκαλα και εμπνευσμένος σε βαθμό ζήλειας. Η φαντασία του, πολύτροπη, καλπάζει στις νεοελληνικές και νεοκλασικές αισθητικές επικράτειες, με μέτρο την καθαρή «διατύπωση» ενός τραγουδιού, ενισχυμένη από μια περίτεχνη ενορχήστρωση ισοδύναμη ατμοσφαιρικά με μια γενναιόδωρη και καίρια κινηματογραφική μουσική πινελιά…

Χ. ΤσανάκαςΔίφωνο 05/01/2005

’Υπό το φώς της τέχνης του Μάικλ Νάιμαν και του Μέρτενς κι έτερων ρομαντικών του μινιμαλισμού. Βαριά αναφορά, όντως, να όμως που ο συνθέτης και πιανίστας με το βιολί-τσέλο-κλασική/ηλεκτρική κιθάρα-φλάουτο-κλαρινέτο-κρούστα σχήμα του και με το κεφάλι ψηλά…

Αργύρης Ζήλος

Έκθεση με τίτλο: «Interstellar Art» | Ημέρες: 09 - 27 Οκτωβρίου

Στο Ίδρυμα Ευγενίδου, στο Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο, παρουσιάζεται η έκθεση «Interstellar art», όπου 35 καλλιτέχνες εμπνέονται από το διάστημα.

Η ιστορικός τέχνης κ. Έμμυ Βαρουξάκη σημειώνει:

Την Τετάρτη 9 Οκτωβρίου εγκαινιάζεται στο Ίδρυμα Ευγενίδου, στο Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο έκθεση 35 καλλιτεχνών που παρέστησαν το διάστημα ο καθένας με τον τρόπο του . Όπως γνωρίζετε φέτος στις 20 Ιουλίου συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια από τη μέρα που τρεις Αμερικανοί αστροναύτες προσγειώθηκαν και περπάτησαν στη Σελήνη. Σήμερα στόχος είναι να ταξιδέψει ο άνθρωπος στο διάστημα και να επιστρέψει στη γη με ασφάλεια σε ένα πραγματικό διαπλανητικό ταξίδι. Αυτή θα είναι η πρώτη φάση πριν την εγκατάσταση του ανθρώπου έξω από τη γη.

Η έκθεση στο Πλανητάριο ονομάζεται Interstellar art γιατί αντλεί την έμπνευση της από το φιλμ Ιnterstellar του Christopher Nolan που πραγματεύεται τα θέματα αυτά με θαυμαστό τρόπο και εικαστική πληρότητα. Σας περιμένω στο χώρο του πλανητάριου όπου θα υπάρχουν πολλές εκπλήξεις και ανάλογη ατμόσφαιρα.

Εκλεκτοί καλλιτέχνες ετοίμασαν εδώ κι ένα χρόνο τα έργα που είναι ζωγραφικά, γλυπτά ποικίλων τάσεων, παραστατικά και σουρεαλιστικά, αφηρημένα και μινιμαλιστικά, κατασκευές κι εγκαταστάσεις και όλα αυτά πλαισιωμένα από τη μουσική του Vangelis για την NASA. Ιδιαίτερη και σημαντική είναι η συμμετοχή του παγκοσμίως διάσημου Καθηγητή της Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Ιωάννη Παλλήκαρη.

Συμμετέχουν γνωστοί κοσμολόγοι καλλιτέχνες όπως

ο Βασίλης Γέρος, Αστέριος Τόρης, Στέλιος Γαββαλάς. Επίσης παρουσιάζονται έργα του Γιάννη Λασηθιωτάκη, Δημήτρη Φόρτσα και Βαγγέλη Ρήνα.

Συμμετέχουν επίσης οι αξιόλογοι καλλιτέχνες:

Μαρία Αργυρακοπούλου, Μάγδα Αποστόλου, Μαρία Αποστόλου, Τίτη Βασιλείου Χαλαστάνη, Ελένη Σαμέλη Βαρουξάκη, Παλίντα Γεωργουλάκου, Μανταλένα Γκινοσάτη, Tάνια Δημητρακοπούλου, Τάνια Δρογώση, Χρήστος Ευσταθίου, Οδυσσέας Θεοδωράτος, Βασίλης Καβουρίδης, Εβίτα Κανέλλου Δουφεξή, Χάρης Κοντοσφύρης, Μίνα Κορδαλή, Μαρίνα Κουτσοσπύρου, Μαρικίτα Μανωλοπούλου, Νίκος Μάρος, Νίκη Μιχαηλίδου, Μαρία Μουριάδου, Άσπα Παπαλεξανδρή, Λιλίκα Παπανικολάου, Χρήστος Πετρίδης, Ειρήνη Πετροπούλου, Μιχαήλ Παρλάμας, Μανόλης Τσαγκαράκης, Αγγέλω Χατζησωτηρίου Riatsch

Η έκθεση συνοδεύεται με ειδική σύνθεση για τη NASA του Vangelis.

Επιμέλεια: Έμμυ Βαρουξάκη

Κεντρική φωτογραφία θέματος: Ιωάννης Παλλήκαρης, Η μαύρη τρύπα της διανόησης

via

Διοργανωτής

Art Logos

Ημέρα

Δευτέρα - Κυριακή

Ώρες

Δευτέρα - Τρίτη: 09:00 – 14:00

Τετάρτη - Κυριακή: 11:00 – 20:00

Πληροφορίες

210 7211647

Για περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση καλέστε στο 210 7211647 ή επισκεφτείτε την σελίδα

https://www.eef.edu.gr/el/programme/ekthesi-me-titlo-interstellar-art-imeres-09-27-oktobriou/

Ανεκτίμητοι θησαυροί στο νέο Μουσείο Γουλανδρή στο Παγκράτι

Μετά από πολύχρονη περιπέτεια και δεκάδες προσπάθειες το όνειρο του Βασίλη και της Ελίζας Γουλανδρή έγινε πραγματικότητα και το νέο Μουσείο Γουλανδρή ανοίξε τις πύλες του στις 2 Οκτωβρίου.

Έργα τέχνης του 19ου και του 20ου αιώνα που κόβουν την ανάσα από την συλλογή των δύο φιλότεχνων δίνουν μια σπάνια ευκαιρία στους Αθηναίους και αναβαθμίζουν τον μουσειακό χάρτη της πόλης.

Το επιβλητικό κτήριο της οδού Ερατοσθένους στεγάζει τη συλλογή έργων τέχνης του Ιδρύματος, ενώ μελλοντικά θα φιλοξενεί και περιοδικές εκθέσεις Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών. Το μουσείο, το οποίο έχει συνολική επιφάνεια 7.250 τ.μ. και εκτείνεται σε 11 ορόφους είναι κάτι παραπάνω από εκθεσιακός χώρος. Λειτουργούν επίσης ένα πωλητήριο και ένα Café – Εστιατόριο, βιβλιοθήκη τέχνης, παιδικό εργαστήριο, καθώς κι ένα σύγχρονων προδιαγραφών αμφιθέατρο, 190 θέσεων.

Tο Ίδρυμα, εκτός από τις ξεναγήσεις στη συλλογή του, παρέχει προβολές σύντομων ντοκιμαντέρ τέχνης αναφορικά με την ιστορία επιμέρους έργων της συλλογής. Τα ντοκιμαντέρ αποτελούν παραγωγή του Ιδρύματος και οι προβολές είναι διαθέσιμες χωρίς επιπλέον κόστος, με την αγορά εισιτηρίου εισόδου.

Συναυλίες, παραστάσεις και εκπαιδευτικά εργαστήρια

Με την έναρξη του μουσείου εγκαινιάζεται και ο μηνιαίος προγραμματισμός των εκδηλώσεών του.

Μουσικές συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, συζητήσεις καθώς και εκπαιδευτικά εργαστήρια με μία σειρά πρωτότυπων εκδηλώσεων που εντάσσονται αρμονικά στον μουσειακό χώρο.

Ειδικότερα, κάθε Σαββατοκύριακο, τα εκπαιδευτικά προγράμματα θα καλωσορίζουν παιδιά, εφήβους και ενήλικες, προσφέροντας τη δυνατότητα συμμετοχής σε δημιουργικά εργαστήρια. Πάντα με αφετηρία τις τέχνες και στόχο την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων.

Το πωλητήριο του μουσείου βρίσκεται στο ισόγειο, δίπλα στον χώρο υποδοχής και διαθέτει μία ευρεία γκάμα πρωτότυπων και αποκλειστικά custom-made προϊόντων. Χρηστικά αντικείμενα, αλλά και αντικείμενα τέχνης, σχεδιασμένα από Έλληνες δημιουργούς και εμπνευσμένα από τα εκθέματα.

Τη λειτουργία της ξεκινάει και η Βιβλιοθήκη του μουσείου, με 6.000 τόμους με θέματα από το ευρύ φάσμα των τεχνών. Ο κατάλογος της Βιβλιοθήκης συμπεριλαμβάνει μεταξύ άλλων μονογραφίες, καταλόγους εκθέσεων και περιοδικά τέχνης. Όλα είναι διαθέσιμα στο κοινό για ανάγνωση στον χώρο του αναγνωστηρίου. Επισκεφτείτε ηλεκτρονκά το μουσείο εδώ

via

«Παγετώνες. Από τη Γένεση στην Εξαΰλωση»: Ο Φωκίων Ζησιάδης στο Μουσείο Μπενάκη Μουσείο Μπενάκη - Κτήριο της οδού Πειραιώς

«ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΞΑΫΛΩΣΗ»: Ο ΦΩΚΙΩΝ ΖΗΣΙΑΔΗΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ

Αποκαλύπτει μέσα από το σκηνικό του Βόρειου Παγωμένου Ωκεανού την άρρηκτη δομή των παγόβουνων

17 Οκτωβρίου - 17 Νοεμβρίου 2019

Τα παγόβουνα αποτελούν το τελετουργικό αρχέτυπο μίας συνεχούς μεταμόρφωσης. Το μυστηριώδες, συχνά μοναχικό, ταξίδι τους στα παγωμένα νερά αναδεικνύει τη διττή τους φύση- πάνω και κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αποθεώνοντας όχι μόνο τη χαρισματική δυναμική ενός pendre l’ eau, αλλά και τη σπουδαιότητα του ρόλου τους στην κλιματική αλλαγή.

Με αυτήν τη διττή ιδιότητα, το νερό αποτελεί τη γενεσιουργό δύναμη των παγόβουνων με τρόπο προφανή και, συνάμα, απόκρυφο. Λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου το 90% της μάζας τους βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, ένα συμπαγές κάτω μέρος διαμορφώνεται, σε συνεχή αντίδραση με τη στασιμότητα, ενώ η απόληξη τους διχοτομείται ανάμεσα σε μία κρυσταλλική ευθραυστότητα και την επιβλητικότητα μίας μαρμάρινης κατασκευής.

Αυτό ακριβώς αποθανατίζει στο φακό, με την ιδιαίτερη ματιά του, ο Φωκίων Ζησιάδης, αποκαλύπτοντας, μέσα από το σκηνικό του Βόρειου Παγωμένου Ωκεανού, την άρρηκτη δομή των παγόβουνων. Οι φωτογραφίες του προσθέτουν στην μαγεία ενός τοπίου που κυριαρχείται από την αέναη περιπλάνηση τους, καθώς και την, απόλυτα πιστή στην αρχή του Αρχιμήδη, πλευστότητα τους.

via

Τα 10 παλαιότερα σπίτια της Αθήνας Τα πιο παλιά σπίτια της πόλης χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα, και έχουν να μας διηγηθούν υπέροχες ιστορίες με σπουδαίους πρωταγωνιστές.

Πότε κτίστηκε το πιο παλιό σπίτι της σύγχρονης Αθήνας; Ποιοι ήταν οι ένοικοί του; Πού έμενε ο άνθρωπος που σχεδίασε τα μισά νεοκλασικά της Αθήνας; Και πότε με το καλό θα μπορούμε να περιηγηθούμε στα δωμάτια και τις αυλές των πρώτων σπιτιών της πόλης; Οι απαντήσεις που ακολουθούν ενδέχεται να σας εκπλήξουν.

Το Αρχοντικό των Μπενιζέλων

Το παλαιότερο σωζόμενο σπίτι της Αθήνας βρίσκεται στο 96 της οδού Αδριανού, στην Πλάκα, και ανήκε στην αριστοκρατική οικογένεια του Αθηναίου άρχοντα Άγγελου Μπενιζέλου –κόρη του οποίου ήταν κάποια που αργότερα θα γινόταν γνωστή ως Αγία Φιλοθέη. Το σπίτι χρονολογείται από τον 16ο αιώνα, αλλά το μεγαλύτερο μέρος απ’ ό,τι βλέπουμε σήμερα είναι από τα τέλη του 17ου και τις αρχές του 18ου. Χαρακτηριστικό δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής, με χαγιάτι, εσωτερική αυλή και πηγάδι, το σπίτι αναστηλώνεται τα τελευταία χρόνια για να γίνει μουσείο. 

Το Αρχοντικό Λογοθέτη 

Στο 14Β της οδού Άρεως, στην Πλάκα, σώζονται η πύλη, η βρύση και ένα μικρό τμήμα της αυλής 

ενός κάποτε μεγαλοπρεπούς αρχοντικού, κτισμένου τον 17ο αιώνα. Ήταν το αρχοντικό του βρετανού πρόξενου Λογοθέτη και της οικογένειάς του, που φιλοξένησαν τον Τόμας Έλγιν όταν εκείνος επισκέφθηκε την Αθήνα. Εδώ πέρασαν τις τελευταίες τους νύχτες στην Αθήνα τα γλυπτά του Παρθενώνα, μέχρι να συσκευαστούν για να σταλθούν στη Βρετανία.

Ο Πύργος του Τσωρτς 

Στη γωνία των οδών Σχολείου και Επιχάρμου, το χαρακτηριστικό τριώροφο πυργόσπιτο με την οχύρωση που το ξεχωρίζει από όλα τα κτίρια της Πλάκας, είναι ένα από τα ελάχιστα οθωμανικά κτίρια που επιβίωσαν μέχρι σήμερα. Κτισμένο τον 18ο αιώνα, χρησιμοποιήθηκε ως φυλάκιο από τους Οθωμανούς, πριν πωληθεί στον σκωτσέζο ιστορικό και φιλέλληνα Τζορτζ Φίνλεϋ το 1835. Εδώ έμεινε ο συμπολεμιστής του Φίνλεϋ, Richard Church, στρατηγός από την Ιρλανδία, πράγμα που έδωσε στο κτίριο το όνομα "πύργος του Τσωρτς". Με ένα άλλο όνομα, «Οικία Διαλισμά», το ιστορικό σπίτι έγινε ξανά διάσημο το 1928, ως θέμα του γνωστού ομώνυμου πίνακα του Γιάννη Τσαρούχη.

Η Οικία του Ερνέστου Τσίλλερ 

Στοίχημα πως το έχετε προσπεράσει αμέτρητες φορές, χωρίς να του ρίξετε δεύτερη ματιά. Το εντυπωσιακό διώροφο νεοκλασικό στο 22 της οδού Μαυρομιχάλη το οποίο σχεδίασε για τον εαυτό του ο άνθρωπος που ταυτίστηκε όσο λίγοι άλλοι με την Αθήνα του 19ου αιώνα, χτίστηκε το 1882-85. Ξεχωρίζει για τις δύο πήλινες Ερμές τις οποίες σχεδίασε ο ίδιος ο Τσίλλερ, και κοσμούν τα ανοίγματα του επάνω ορόφου. Το κτίριο καταστράφηκε εν μέρει από την πυρκαγιά του 1977 (όταν ανήκε στην Εθνική Λυρική Σκηνή, η οποία το χρησιμοποιούσε ως βεστιάριο) και αργότερα λεηλατήθηκε από διαρρήκτες, οι οποίοι συνελήφθησαν. Σήμερα ανακαινίζεται αργά αλλά σταθερά, για να αποτελέσει παράρτημα του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου.

Η Οικία Κλεάνθη-Σάουμπερτ

Γνωστό και ως Παλιό Πανεπιστήμιο, το καταπληκτικό κτίριο που στεγάζει σήμερα το Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην οδό Θόλου στην Πλάκα, ήταν κάποτε το σπίτι των αρχιτεκτόνων Σταμάτη Κλεάνθη και Έντουαρντ Σάουμπερτ. Οι δύο αρχιτέκτονες που έφτιαξαν το πρώτο σχέδιο πόλης της νεοσύστατης τότε πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους, αναστήλωσαν το σπίτι «από τα οθωμανικά του χαλάσματα» το 1831 και έμειναν εκεί ως το 1837. Η προηγούμενη ιστορία του σπιτιού δεν είναι γνωστή –το μόνο που ξέρουμε είναι πως οι δύο τους το αγόρασαν ερειπωμένο από την Τουρκάλα Σαντέ Χανούμ, ενώ η επικρατέστερη άποψη για τη χρονολόγησή του το ανάγει στον 17ο αιώνα, ίσως και παλαιότερα. Ο Κλεάνθης και ο Σάουμπερτ το νοίκιασαν στο ελληνικό δημόσιο το 1837, για να στεγαστεί εκεί το πρώτο ελληνικό πανεπιστήμιο, που λειτούργησε εδώ ως το 1842.

Το Μέγαρο Κυριακούλη Μαυρομιχάλη 

Το πανέμορφο τριώροφο νεοκλασικό στη γωνία Αμαλίας και Ξενοφώντος, που στεγάζει σήμερα τα γραφεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, κτίσθηκε το 1870 σε σχέδια του Θεόφιλου Χάνσεν, αρχιτέκτονα της Ακαδημίας και της Βιβλιοθήκης. Ανήκε αρχικά στον Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, εγγονό του ομώνυμου ήρωα της Επανάστασης και πρωθυπουργό της Ελλάδας το 1909-10. Στέγασε την Ρωσική Πρεσβεία, το 1876-79, κι ήταν εδώ που ο πρέσβης Σαβούρωφ διοργάνωνε τις θρυλικές χοροεσπερίδες του, οι οποίες ξεπερνούσαν σε πολυτέλεια κάθε άλλη στην πόλη. Τα κουτσομπολιά της εποχής ήθελαν τη διαβίωση του Σαβούρωφ να κοστίζει όσο αυτή όλων των άλλων πρέσβεων μαζί. Ο Ρώσος Πρέσβης διέθετε τέσσερις άμαξες, και πολλά άλογα και σκυλιά στον κήπο του Μεγάρου του, τα οποία χάρισε λένε στους Αθηναίους όταν έφυγε για να αναλάβει τα νέα του καθήκοντα στο Βερολίνο. 

Μέγαρο του Άντον Πρόκες Φον Όστεν 

Στο 3 της οδού Φειδίου βρίσκεται η κατοικία του αυστριακού πρέσβη, την οποία ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν το 1841 περιγράφει ως απομονωμένη στην άκρη της πόλης, με θέα στην πλατιά ερημιά και τα ψηλά βουνά. Ήταν ένα από τα πρώτα μέγαρα που χτίστηκαν στην Αθήνα, την περίοδο 1836-37. Στέγασε αργότερα το Ελληνικό Ωδείο του Μανόλη Καλομοίρη. Σήμερα ανήκει στο Υπουργείο Πολιτισμού, και καταρρέει εγκαταλελειμμένο μέρα με τη μέρα.

Το Μέγαρο Ιλισίων

Το συγκρότημα που σήμερα στεγάζει το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (Βασιλίσσης Σοφίας 22), σχεδιάστηκε από τον Σταμάτη Κλεάνθη και κατασκευάστηκε την περίοδο 1840-48, έξω από την πόλη, κοντά στις όχθες του ποταμού Ιλισσού. Ήταν η κατοικία της αριστοκράτισσας Σοφίας Ντε Μπαρμουά Λεμπρέν –κι αν το όνομα δε σας λέει κάτι, είναι γιατί την ξέρετε ως Δούκισσα της Πλακεντίας– εκείνης που τόσους αθηναϊκούς αστικούς θρύλους τροφοδότησε με την εκκεντρική ζωή της.

Το Μέγαρο Σταθάτου 

Στη γωνία Βασιλίσσης Σοφίας και Ηροδότου, το σημερινό Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης είναι, κατά την ταπεινή μας άποψη, ένα από τα ωραιότερα κτίρια της πόλης. Σχεδιάστηκε από τον «πολύ» Ερνέστο Τσίλλερ και κτίστηκε το 1895, ως κατοικία και έδρα των επιχειρήσεων του Ιθακήσιου εφοπλιστή και εμπόρου άνθρακα Όθωνα Σταθάτου. Παραχωρήθηκε από τους απογόνους του στο ελληνικό δημόσιο, και στέγασε διαδοχικά την βουλγαρική πρεσβεία, τη λέσχη αξιωματικών της Βρετανίας (η οποία το επίταξε το 1945), την καναδική πρεσβεία ως το 1970 και την πρεσβεία της Λιβύης. Το 1982 αγοράστηκε από την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, από την οποία το 1991 παραχωρήθηκε στο Ίδρυμα Γουλανδρή για να στεγάσει τη νέα πτέρυγα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

Η Οικία Δεκόζη-Βούρου

Το πανέμορφο κτίριο της οδού Παπαρρηγοπούλου 7 που στεγάζει σήμερα το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών και το café του Black Duck στον υπέροχο κήπο του, ήταν ένα από τα πρώτα σπίτια που κτίστηκαν στην απελευθερωμένη Αθήνα, το 1833. Σχεδιάστηκε από τους γερμανούς αρχιτέκτονες G. Luders και J. Hoffer και αποτελεί ένα από τα πρώτα δείγματα λιτού κλασικισμού στην Ελλάδα. Το σπίτι ανήκε στον Χιώτη τραπεζίτη Σταμάτιο Δεκόζη Βούρο (1792-1881) και ήταν εδώ που φιλοξενήθηκαν ο Όθωνας και η Αμαλία από το 1837 ως το 1843, περιμένοντας να ολοκληρωθούν τα ανάκτορά τους –η σημερινή Βουλή. 

(*) Με πληροφορίες από το Αρχείο Νεότερων Μνημείων και το βιβλίο των Θανάση Γιοχάλα και Τόνιας Καφετζάκη Αθήνα: Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία via